موتور جستجو چیست؟ معرفی مهمترین موتورهای جستجوگر اینترنت

زمان مطالعه: 14 دقیقه
موتور جستجو چیست

فهرست مطالب

بعید است کاربر اینترنت باشید و اسم گوگل به گوشتان نخورده باشد. گوگل مهمترین و پرطرفدارترین موتور جستجوی اینترنتی است. موتورهای جستجو گشت و گذار در اینترنت را ساده‌تر می‌کنند و کاربران را از به خاطر سپردن یا ذخیره کردن آدرس صفحات مورد علاقه‌شان در اینترنت بی‌نیاز می‌کنند. در این مقاله به معرفی مهمترین موتورهای جستجوگر در اینترنت می‌پردازیم. جایگزین‌های گوگل را معرفی می‌کنیم و تعدادی از موتورهای جستجوی ایرانی را بررسی می‌کنیم.

موتور جستجو چیست؟

موتور جستجو (Search engine) یک ابزار آنلاین است که به جستجو در سایت‌ها بر اساس کلمه کلیدی وارد شده توسط کاربر می‌پردازد. موتور جستجو دائما در حال جمع‌آوری اطلاعات در مورد صفحات موجود در سایت‌های مختلف و ذخیره این اطلاعات در پایگاه داده خود است. پس از ورود کلمه کلیدی توسط کاربر، موتور جستجوگر به بررسی داده‌های موجود در پایگاه داده (Database) خود می‌پردازد و بر اساس الگوریتم رتبه‌بندی که دارد نتایج را به ترتیب در صفحه نتایج جستجو (SERP) نمایش می‌دهد. در بخش بعدی نحوه عملکرد موتورهای جستجو را توضیح خواهیم داد.

کلیدواژه-چیست
وقتی در مورد موتور جستجو صحبت می‌شود، اولین چیزی که به ذهن خطور می‌کند گوگل است. اما گوگل تنها موتور جستجو نیست.
خوب است بدانید:
تاریخچه موتورهای جستجو در اینترنت
اولین موتور جستجوی اینترنتی سایت Archie Query Form بود که در سال 1990 تاسیس شد. این موتور جستجو تنها در سایت‌های FTP به جستجو می‌پرداخت و نتایج را بصورت یک لیست ساده نمایش می‌داد.
BackRub در سال ۱۹۹۶ معرفی شد. این موتور جستجو اولین موتوری بود که از بک لینک‌ها به عنوان یک فاکتور رتبه دهی استفاده کرد. امری که هنوز هم در الگوریتم پیج رنک گوگل استفاده می شود. در ادامه درباره بک لینک بیشتر توضیح خواهیم داد. گوگل در سال ۱۹۹۸ معرفی شد و رفته رفته به مهمترین موتور جستجوی اینترنتی تبدیل شد.

موتور جستجو چگونه کار می‌کند؟

در این قسمت به بررسی ساختار موتور جستجو و نحوه عملکرد آن می‌پردازیم. موتورهای جستجو مانند گوگل و بینگ برای بررسی صفحات مختلف در وبسایت‌ها از ربات‌ها استفاده می‌کنند. این ربات‌ها در واقع برنامه‌های کامپیوتری هستند که از سایتی به سایت دیگر می‌روند و اطلاعات مربوط به صفحات موجود در سایت‌های مختلف را جمع‌آوری می‌کنند. در نهایت این اطلاعات را در یک پایگاه داده عظیم ذخیره یا اصطلاحا ایندِکس (Index) می‌کنند.

در مرحله بعدی، صفحات موجود در فهرست گردآوری شده را با در نظر گرفتن صدها فاکتور رتبه دهی، رتبه‌بندی و تجزیه و تحلیل می‌کنند. حاصل این فرایند، مشخص شدن رتبه صفحات مختلف از سایت‌های متفاوت برای یک کلیدواژه خواهد بود.

ربات گوگل چگونه بین صفحات وب حرکت میکند؟
ربات گوگل یا گوگل اسپایدر با حرکت بین صفحات مختلف به فهرست کردن صفحات می‌پردازد. این ربات در واقع یک برنامه کامپیوتری است که صفحات مختلف را بازدید و ارزیابی می‌کند. سایر موتورهای جستجو نیز از همین روش استفاده ‌می‌کنند.

به طور کلی عملکرد موتورهای جستجو شامل چهار مرحله است:

  1. خزش (Crawling): مشاهده و بررسی صفحات وبسایت‌ها که اصطلاحا به آن کراولینگ یا خزیدن می‌گویند.
  2. فهرست کردن (Indexing): فهرست کردن صفحات مشاهده شده در پایگاه داده
  3. رتبه بندی صفحات (Ranking): رتبه‌بندی (رنکینگ) نتایج بر اساس کلمه کلیدی وارد شده توسط کاربر و فاکتورهای رتبه‌دهی
  4. نمایش نتایج به کاربر در صفحه نتایج جستجو

مهمترین موتورهای جستجو در جهان

۱- گوگل

گوگل یکی از غول‌های حوزه تکنولوژی و دارنده پرطرفدارترین موتور جستجوی اینترنتی در جهان است. همانطور که در تصویر زیر ملاحظه می‌کنید گوگل در حال حاضر اختلاف فاحشی با سایر رقبای خود در میزان سهم از بازار موتورهای جستجو دارد.

سهم-بازار-موتورهای-جستجو
منبع استت کانتر – علیرغم وجود بیش از ۳۰ موتور جستجوی دیگر غیر از گوگل، گوگل به تنهایی سهم ۹۲ درصدی از بازار موتورهای جستجو دارد.

آنچه که گوگل را به پرطرفدارترین موتور جستجوی اینترنتی تبدیل کرده است نمایش نتایج درست و مطلوب به کاربران است. گوگل با کمک الگوریتم رتبه‌دهی بسیار دقیقی که دارد، بهترین و درست‌ترین نتایج را برای جستجوی کاربر نمایش می‌دهد. الگوریتم رتبه دهی گوگل با استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین از صدها فاکتور برای رتبه دهی سایت‌ها استفاده می‌کند و هنوز هم مطمئن‌ترین راه برای پیداکردن آنچه در اینترنت به دنبال آن هستید است.

نکته مهم:
هزینه‌ای که کاربران برای استفاده از خدمات گوگل پرداخت می‌کنند استفاده از اطلاعات شخصی آنهاست. گوگل رفتار کاربر را در همه سرویس‌هایش ردیابی ‌می‌کند و تاریخچه دقیقی از تاریخچه جستجوی شما، سایت‌های بازدید شده و … را جمع آوری می‌کند. گوگل ادعا می‌کند از این اطلاعات برای بهبود خدمات خود استفاده می‌کند. اما اطلاعات زیادی وجود دارد که گوگل اطلاعات کاربران را با تبلیغ کنندگان و دیگر کمپانی‌ها به اشتراک می‌گذارد. همین امر موجب رونق گرفتن موتورهای جستجویی شده است که به حریم خصوصی کاربران احترام می‌گذراند. در ادامه به معرفی تعدادی از آن‌ها خواهیم پرداحت.

۲- بینگ (Bing)

نتایج جستجوی موتور جستجوی بینگ مایکروسافت

بینگ موتور جستجوی متعلق به شرکت مایکروسافت است و در جایگاه دومین موتور جستجوی جهان قرار دارد. بینگ یک سیستم جایزه‌ای برای تشویق افراد به استفاده از این موتور جستجو پیاده کرده‌است. بدین ترتیب که با استفاده از این موتور جستجو شما امتیاز دریافت خواهید کرد و با امتیاز دریافت شده می‌توانید از خدمات پولی مایکروسافت استور بهره‌مند شوید. از دیگر ویژگی‌های موتور جستجوی بینگ نمایش یک تصاویر پس زمینه زیبا در هنگام بازدید از بینگ است.

برخی کاربران معتقدند جستجوی تصاویر در موتور جستجوی بینگ نسبت به گوگل راحتتر است. همچنین جستجوی ویدیویی در بینگ بدلیل امکان داشتن پیش نمایش قبل از باز کردن لینک، یک مزیت محسوب می‌شود. بینگ تلاش مایکروسافت برای انتقام از گوگل در بازار موتورهای جستجو است. علیرغم همه این تلاش‌ها و اینکه بینگ موتور جستجوی پیشفرض در سیستم عامل ویندوز است، مایکروسافت هنوز نتوانسته است اکثریت کاربران را متقاعد به استفاده از این موتور جستجو کند.

۳- داک‌داک‌گو (DuckDuckGo)

Alternative search engines: Duck duck go
DuckDuckGo search engine

داک داک گو (DuckDuckGo) یک موتور جستجو پرطرفدار بین افرادی است که به حفظ حریم خصوصیشان اهمیت می‌دهند و نسبت به اینکه گوگل داده‌هایشان را جمع‌آوری کند حساس هستند. این موتور جستجو رابط کاربری بسیار ساده و مینیمالی دارد، تبلیغات ندارد و رفتار کاربران به هیچ وجه در این سایت ردیابی نمی‌شود. از معایب این موتور جستجو این است که الگوریتم بخصوص خود را ندارد و نتایج را از منابع مختلف گردآوری کرده و نمایش می‌دهد.

۴- بایدو (Baidu)

Baidu search engine

بایدو در سال ۲۰۰۰ تاسیس شد. بایدو موتور جستجوی بومی چین است و علیرغم اینکه از همه جای جهان در دسترس است تنها به زبان چینی خدمات می‌دهد. با توجه به محدودیت استفاده از خدمات گوگل در چین این موتور جستجو سهم بازار ۷۰ درصدی از بازار اینترنت چین دارد. این موتور جستجو نتایجی تقریبا مشابه گوگل به کاربران چینی ارائه می‌دهد و از طریق تبلیغات درآمد دارد. با این حال به توجه به سانسور شدید اینترنت در چین بسیاری از سایت‌های مخالف حکومت چین و طرفدار دموکراسی در موتور جستجوی بایدو نمایش داده نمی‌شوند.

۵- ولفرام آلفا (WolframAlpha)

جستجوی ولفرام الفا wolfram alpha
WolframAlpha search engine

موتور جستجوی ولفرام آلفا در واقع یک موتور محاسباتی دانش است که به شما این امکان را می‌دهد تا پاسخ سوالات خود را محاسبه کنید و درباره موضوعات تخصصی مختلفی نظیر جبر خطی، حساب، زبان شناسی به جستجو بپردازید. البته این موتور جستجو از زبان فارسی پشتیبانی نمی‌کند و باید به انگلیسی کلمات کلیدی را وارد نمایید.

سینوس ایکس در ولفرام آلفا
با وارد کردن عبارت sin(x) در ولفرام الفا اطلاعات کامل این تابع ریاضی نمایش داده می‌شود.

هدف این موتور جستجو ارائه دانش تخصصی به کاربران در دسته بندی‌های ریاضیات، علوم، تکنولوژی، جامعه شناسی و فرهنگ است. در بین این دسته‌بندی‌ها ابزارهای مختلفی نیز وجود دارد که به شما این امکان را می‌دهد تا داده‌ها را محاسبه کنید، تحقیق آماری انجام دهید و پاسخ تخصصی سوالاتتان را بیابید. درکنار همه این مزایا موتور جستجوی ولفرام آلفا داده‌های کاربران را جمع آوری نمی‌کند و به حریم خصوصی کاربر احترام می‌گذارد.

۶- بردریدر (BoardReader)

boardreader first page
Boardreader search engine

بوردریدر یک موتور جستجو برای جستجو در تالارهای گفتگو یا فورام هاست. این موتور جستجو به شما امکان می‌دهد در تالارهای گفتگو به جستجو بپردازید و نتایج را بر اساس زبان و تاریخ فیلتر کنید. این موتور جستجوگر یک ابزار خوب برای انجام تحقیق محتوایی به زبان انگلیسی است و به شما کمک می‌کند تا محتواهای نوشته شده توسط کاربران واقعی درباره یک موضوع را پیدا کنید.

۷- اکوزیا (Ecosia)

انجین موتور جستجوی اکوزیا
صفحه اصلی موتور جستجوی اکوزیا

زیرساخت مورد استفاده در اغلب موتورهای جستجو منجر به آلایندگی و انتشار بیشتر گازهای گلخانه‌ای نظیر CO2 می‌شود. موتور جستجوی اکوزیا خود را موتور جستجویی معرفی می‌کند که درخت می‌کارد. به ازای هر جستجویی که در موتور جستجوی اکوزیا انجام می‌شود، درآمد حاصله صرف برنامه درختکاری این سایت می‌شود. بطور متوسط با انجام ۴۵ جستجو، این سایت یک درخت می‌کارد. لازم بذکر است اکوزیا نتایج خود را از موتور جستجوی بینگ مایکروسافت دریافت می‌کند.

۸- استارت پیج (Startpage)

جستجوی استارت پیج start page

استارت پیج نتایج خود را از گوگل دریافت می‌کند. این موتور جستجو برای کسانی مناسب است که نتایج جستجو در گوگل را ترجیح می‌دهند اما تمایل ندارند اطلاعات جستجو و تاریخچه جستجوی آن‌ها ردیابی شود.

۹- یاندکس (Yandex)

جستجوی روسی یاندکس
Yandex search engine

موتور جستجوی یاندکس پنجمین موتور جستجوی پرطرفدار در جهان است و بیشتر کاربران این موتور جستجو در کشورهای روسیه، بلاروس، اکراین، ترکیه و قزاقستان قرار دارند. یاندکس هم مشابه گوگل خدمات جستجوی عکس، ویدیو، اخبار را در کنار سرویس ترجمه، فضای ابری و نقشه ارائه می‌دهد.

موتورهای جستجوگر ایرانی

در حال حاضر دهها موتور جستجوی ایرانی راه‌اندازی شده‌ و فعال هستند، برخی از این موتورهای جستجوگر زمانی فعال بودند و اکنون دیگر کار نمی کنند. با زمزمه‌های اجرای طرح صیانت، در مورد فواید و لزوم راه‌اندازی جستجوگر ملی دلایل زیادی عنوان شده است. یکی از مثال‌هایی که به آن استناد می شود بایدو، جستجوگر ملی چین است. بایدو یکی از پر استفاده‌ترین جستجوگرهای دنیاست با این حال بسیاری هدف از راه اندازی آن را، تلاش دولت چین برای کنترل محتوای اینترنت می‌دانند. محدودیت گوگل و دیگر موتورهای جستجو در مورد زبان فارسی، کاهش ارزبری و همچنین جلوگیری از دسترسی به سایت‌هایی که سیاست‌های رسمی کشور آنها را نامناسب قلمداد می‌کند از دیگر دلایلی هستند که برای توسعه جستجوگرهای بومی اینترنت مطرح شده است. در ادامه به معرفی تعدادی از موتورهای جستجوی ایرانی اینترنت می‌پردازیم:

۱- پارسیک

جستجوی بومی ایرانی پارسیک

پارسیک یکی از قدیمی‌ترین موتورهای جستجوی ایرانی است که از سال ۱۳۸۱ کار خود را شروع کرد. نوع سیستم موتور جستجوگر پارسیک بر پایه Meta Search Engine است و از بانک اطلاعات دیگر جستجوگرها مانند گوگل و یاهو استفاده می‌کند. یعنی اگر شما در این سایت کلمه‌ای را سرچ کنید در واقع در چندین سایت جستجوی شما انجام می‌شود و نتیجه آن در این سایت نمایش داده می‌شود.

۲- پارسی جو

جستجوگر پارسی جو فارسی

پارسی جو یکی دیگر از موتورهای جستجوی فارسی ایرانی است که در سال 2010 به صورت آزمایشی شروع به کار کرد و در سال 2015 با ثبت بیش از 1 میلیارد وب سایت فارسی به صورت نسخه کامل در اختیار کاربران قرار گرفت. موتور جستجوگر پارسی جو را دانشگاه یزد راه‌اندازی کرده است. برای اضافه کردن سایت خود به نتایج جستجوگر پارسی جو میتوانید از این لینک اقدام کنید.

۳- گردو

جستجوی ایرانی گردو

ظاهرا موتور جستجوگر گردو همان نتایج گوگل را نمایش می‌دهد. این موتور جستجو ظاهر قابل قبولی دارد و باتوجه به اینکه نتایج خود را از گوگل دریافت می‌کند در مقایسه با سایر موتورهای جستجوی فارسی نتایج بهتری ارائه می‌دهد. باتوجه به اینکه این موتور نتایج گوگل را نمایش می‌دهد، استفاده از این موتور جستجو جایگزین خوبی برای گوگل در هنگام قطعی اینترنت است.

۴- ذره بین

جستجوی ذره بین

این موتور جستجو هم مانند گردو نتایج خود را از گوگل دریافت می‌کند. البته به نظر می‌رسد ذره بین نتایج را کَش نمی‌کند، در زمان ورود کلمه کلیدی توسط کاربر در این موتور جستجو نتایجی را از گوگل دریافت کرده، به کاربر نمایش می‌دهد.

سئو یا بهینه سازی موتورهای جستجو چیست؟

موتورهای جستجو علاوه بر نمایش نتایج مطلوب به کاربران می‌توانند یکی از کانال‌های بازاریابی برای کسب و کارها باشند. بهینه سازی سایت برای نمایش در هنگام ورود کلمات کلیدی مرتبط به یک کسب و کار یکی از استراتژی‌های مورد استفاده در بازاریابی دیجیتال یا دیجیتال مارکتینگ است. سئو چیست؟ به مجموعه اقدامات و فرآیندهایی که در آن رتبه کل سایت یا یک صفحه از وبسایت برای یک یا چند کلیدواژه بهبود پیدا می‌کند و این افزایش رتبه منجر به افزایش ترافیک ورودی از موتورهای جستجوی می‌شود سئو یا بهینه سازی موتورهای جستجو (Search engine optimization) گفته می‌شود.

اگر بخواهیم سئو را ساده کنیم، می‌توان گفت سئو سه فاکتور اساسی دارد:

  • بهینه سازی فنی
  • محتوای سئو محور
  • بک لینک‌های با کیفیت
خوب است بدانید:
بک‌ لینک (Backlink) در واقع لینک یا پیوندی است از صفحه‌ای در یک سایت به یک سایت دیگر. اگر کسی در سایتش لینک سایت شما را قرار دهد، شما یک بک‌ لینک از آن‌ سایت گرفته‌اید و اگر شما لینک آن‌ها را در سایتتان بگذارید، یک بک‌لینک به آن‌ها داده‌اید. نام دیگر بک لینک، لینک‌های ورودی است.
موتورهای جستجو از جمله گوگل، بک‌لینک‌ها را به چشم رای اعتماد کاربران می‌بینند. با این دیدگاه می‌توان گفت سایتی که رای اعتماد بیشتری داشته باشد، از شانس بیشتری برای رتبه گرفتن در گوگل برخوردار است.

پرسش‌های متداول درباره موتورهای جستجوگر

پاسخ پرسش‌های متداول درباره موتورهای جستجو در زیر ارائه شده است. در صورتی که پاسخ پرسش خود را پیدا نکردید، سوالتان را در قسمت نظرات برای ما بنویسید.

تفاوت مرورگر و موتور جستجو در چیست؟

مرورگر نرم‌افزاری است که صفحات وب را دریافت کرده و به کاربر نمایش می‌دهد. موتور جستجو خود یک سایت است که به کاربران در پیدا کردن صفحات وب در اینترنت کمک می‌کند. دلیل ابهام و پیچیدگی پیش آمده این است که هنگامی که برخی کاربران اولین بار یک مرورگر را باز می‌کنند با یک صفحه خانه شامل موتور جستجو مواجه می‌شوند. احتمالا دلیل دیگر داشتن موتور جستجوی پیش فرض در برخی مرورگرهاست که کاربران را در تشخیص تفاوت مرورگر و موتور جستجو به اشتباه می‌اندازد.

درآمد موتورهای جستجو از کجاست؟

درآمد موتورهای جستجو نظیر گوگل به صورت غیر مستقیم و از طریق سرویس‌های مختلفی تامین می‌شود:
تبلیغات: نمایش تبلیغات یکی از منابع درآمد موتورهای جستجو است. سرویس تبلیغات گوگل که با نام گوگل اَدز (Google Ads) شناخته می‌شود یکی از مهمترین منابع درآمد این موتور جستجو است. گوگل بابت نمایش تبلیغات در صفحات جستجو مبلغی را بابت هر کلیک دریافت می‌کند.
خرید آنلاین: موتورهای جستجو می‌توانند محصولات مختلفی را در صفحات نتایج جستجو تبلیغ کنند. اگر کاربر روی یکی از این محصولات کلیک و خرید خود را نهایی کند، مبلغی را بصورت کمیسیون از تامین‌کننده دریافت می‌کنند.

انواع موتورهای جستجو کدامند؟

موتورهای جستجو را می‌توان بر اساس موضوعات مختلف دسته بندی کرد. موتورهای جستجو بر اساس نحوه عملکرد به صورت زیر درسته بندی می شوند:
۱- موتورهای جستجو بر اساس خزنده
۲- موتورهای جستجوی دایرکتوری
۳- موتور جستجوی هیبریدی
۴- موتورهای جستجوی اختصاصی

جمع بندی

ادر این مقاله به معرفی مهمترین و بهترین موتورهای جستجو پرداختیم و مزایا و معایب هرکدام را ذکر کرذیم. پس اگر در هنگام جستجو به دنبال بهترین نتایج هستید گوگل بهترین انتخاب شماست. اما اگر به دنبال حفظ حریم خصوصی هستید گزینه‌های مختلفی غیر از گوگل در دسترس شماست. موتورهای جستجوی ایرانی هم در صورت قطعی اینترنت می‌توانند راهگشا باشند.

شما درباره موتورهای جستجو چه نظری دارید؟ تجربه استفاده از کدام موتور جستجو را دارید؟ ایا فکر می‌کنید موتورهای جستجوی ایرانی روزی بتوانند به رقابت با موتورهای جستجوی خارجی بپردازند؟ نظرات خود را برای ما بنویسید.

منابع

در نگارش این مقاله از بخش‌هایی از مقالات زیر استفاده شده است:

با دوستانتان به اشتراک بگذارید

فیسبوک
توئیتر
پینترست
لینکدین
تلگرام
واتسپ
به این مطلب چند ستاره می‌دهید؟ (کمترین امتیاز سمت راست، بیشترین امتیاز سمت چپ)
(تعداد رای: 7 - امتیاز میانگین: 5)

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دوست دارید در جریان پاسخ دیدگاه خود و یا نظرات دیگران قرار بگیرید؟

شروع ماجراجویی در وب با گروه دیجیتال نردبان

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره خدمات نردبان و دریافت مشاوره، با ما تماس بگیرید

گام اول برای برتری در دنیای دیجیتال

عضویت در خبرنامه

شاید به این مطالب هم علاقمند باشید: